نٓۚ وَٱلۡقَلَمِ وَمَا يَسۡطُرُونَ ﰀ ﴿١﴾
سهرنجی سهرهتای سوورهتی (الشوری) بده. سوێند به پێنووس و ئهوهی که دهینوسن (ئهم سوێند خواردنه نیشانهی نرخی خوێندن و زانستیه لای خوای گهوره).
مَآ أَنتَ بِنِعۡمَةِ رَبِّكَ بِمَجۡنُونٖ ﰁ ﴿٢﴾
(ئهی پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم تۆ بههۆی نازو نیعمهتی پهروهردگارتهوه دووریت له شێتی یهوه وهکو نهفامن دهڵێن)
وَإِنَّكَ لَعَلَىٰ خُلُقٍ عَظِيمٖ ﰃ ﴿٤﴾
بهڕاستی تۆ لهسهر ڕهوشت و خوویهکی زۆر جوان و پهسهند و بێ وێنه و مهزنیت.
إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعۡلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِۦ وَهُوَ أَعۡلَمُ بِٱلۡمُهۡتَدِينَ ﰆ ﴿٧﴾
بهڕاستی پهروهردگارت خۆی دهزانێت، کێ له ڕێبازی ئهو لایداوه و گومڕا بووه، کێیش ڕێبازی هیدایهت و ئیمانی گرتۆتهبهرو ڕاسته لهگهڵ خوادا.
فَلَا تُطِعِ ٱلۡمُكَذِّبِينَ ﰇ ﴿٨﴾
تۆ ههرگیز بهقسهی ئهوانه مهکه که باوهڕیان به تۆ نیهو بهرنامهکهی تۆ بهدرۆ دهزانن.
وَدُّواْ لَوۡ تُدۡهِنُ فَيُدۡهِنُونَ ﰈ ﴿٩﴾
ئهوانه ئاواتهخوازن که تۆ نهرمی بنوێنیت ئینجا ئهوانیش نهرمی بنوێنن.
وَلَا تُطِعۡ كُلَّ حَلَّافٖ مَّهِينٍ ﰉ ﴿١٠﴾
بهقسهی ههموو ئهوانه مهکه که زۆر سوێند دهخۆن و زۆر سووك و ڕیسوان.
هَمَّازٖ مَّشَّآءِۭ بِنَمِيمٖ ﰊ ﴿١١﴾
ئهوانهی که بهشوێن عهیب و عاردا دهگهڕێن و دووزمانی دهکهن و فیتنه دهگێڕن و حهزیان له ئاشووبه.
مَّنَّاعٖ لِّلۡخَيۡرِ مُعۡتَدٍ أَثِيمٍ ﰋ ﴿١٢﴾
زۆر دژی خێرو چاکهن و دهستدرێژی دهکهن و گوناه ئهنجام دهدهن و پیلان دهگێڕن.
عُتُلِّۭ بَعۡدَ ذَٰلِكَ زَنِيمٍ ﰌ ﴿١٣﴾
له ههمان کاتدا ئێسك تاڵ و ڕهوشت ناشرین و ناکهس بهچهو باوك نادیارن...
أَن كَانَ ذَا مَالٖ وَبَنِينَ ﰍ ﴿١٤﴾
ههریهکهیان بهوه دهنازێت کهههندێك ماڵ و سامان و کوڕی ههیه...
إِذَا تُتۡلَىٰ عَلَيۡهِ ءَايَٰتُنَا قَالَ أَسَٰطِيرُ ٱلۡأَوَّلِينَ ﰎ ﴿١٥﴾
کاتێك ئایهتهکانی ئێمهی بهسهردا دهخوێنرێتهوه بێباکانه دهڵێت: ئهمه داستانی پێشووهکانه، ئهمه بهسهرهاتی دێرینه.
سَنَسِمُهُۥ عَلَى ٱلۡخُرۡطُومِ ﰏ ﴿١٦﴾
ئێمه سهرئهنجام لووتی داخ دهکهین و سهری لووتی ڕهش دهکهین.
إِنَّا بَلَوۡنَٰهُمۡ كَمَا بَلَوۡنَآ أَصۡحَٰبَ ٱلۡجَنَّةِ إِذۡ أَقۡسَمُواْ لَيَصۡرِمُنَّهَا مُصۡبِحِينَ ﰐ ﴿١٧﴾
بهڕاستی ئێمه ئهو خهڵکهمان تاقی کردهوه ههروهك خاوهنانی باخهکهمان تاقیکردهوه، کاتێك سوێندیان خوارد بێگومان بهیانی دهیچنن.
وَلَا يَسۡتَثۡنُونَ ﰑ ﴿١٨﴾
بێ ئهوهی بڵێن بهپشتیوانی خوا، (یان بهو مهبهستهی هیچی پێوه نههێڵن بۆ ههژاران)...
فَطَافَ عَلَيۡهَا طَآئِفٞ مِّن رَّبِّكَ وَهُمۡ نَآئِمُونَ ﰒ ﴿١٩﴾
ئهوسا پهروهردگارت بهڵایهکی داباراند بهسهر باخهکهدا لهکاتێکدا ئهوان خهوتبوون...
فَأَصۡبَحَتۡ كَٱلصَّرِيمِ ﰓ ﴿٢٠﴾
ئیتر وهك باخێکی لێهات؛ که ههمووی چنرابێتهوهو هیچی پێوه نهما بێت...
أَنِ ٱغۡدُواْ عَلَىٰ حَرۡثِكُمۡ إِن كُنتُمۡ صَٰرِمِينَ ﰕ ﴿٢٢﴾
با بچین بۆ سهر باخ و بێستانهکهمان ئهگهر بڕیاره بیچنین...
فَٱنطَلَقُواْ وَهُمۡ يَتَخَٰفَتُونَ ﰖ ﴿٢٣﴾
ئهوسا دهرچوون بهنهێنی و بههێواشی دهڕۆیشتن، به چپه قسهیان دهکرد...
أَن لَّا يَدۡخُلَنَّهَا ٱلۡيَوۡمَ عَلَيۡكُم مِّسۡكِينٞ ﰗ ﴿٢٤﴾
دهیانوت: نابێت ئهمڕۆ ههژاران پێمان بزانن و ڕوو بکهنه باخهکهمان...
وَغَدَوۡاْ عَلَىٰ حَرۡدٖ قَٰدِرِينَ ﰘ ﴿٢٥﴾
بهیانی زوو بۆی دهرچوون، وایان دهزانی که توانیویانه ههژاران بێ بهش بکهن.
فَلَمَّا رَأَوۡهَا قَالُوٓاْ إِنَّا لَضَآلُّونَ ﰙ ﴿٢٦﴾
کاتێك گهیشتنه باخه وێرانهکهو بینیان وتیان: بێگومان ئێمه ون بووین و ڕێمان ههڵه کردووه...
بَلۡ نَحۡنُ مَحۡرُومُونَ ﰚ ﴿٢٧﴾
دوای ئهوهی دڵنیا بوون ڕێیان ههڵه نهکردووه، وتیان: نهخێر، بهڵکو ئێمه بهش بڕاو کراوین...
قَالَ أَوۡسَطُهُمۡ أَلَمۡ أَقُل لَّكُمۡ لَوۡلَا تُسَبِّحُونَ ﰛ ﴿٢٨﴾
له ههموویان ژیر تر وتی: پێم نهوتن که حهق وایه تهسبیحات و ستایشی خوا بکهن و سوپاسگوزاری بکهن؟!
قَالُواْ سُبۡحَٰنَ رَبِّنَآ إِنَّا كُنَّا ظَٰلِمِينَ ﰜ ﴿٢٩﴾
ئهوسا ههموو وتیان: پاکی و بێگهردی بۆ پهروهردگارمانه، بهڕاستی ئێمه ناحهقیمان کرد.
فَأَقۡبَلَ بَعۡضُهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٖ يَتَلَٰوَمُونَ ﰝ ﴿٣٠﴾
ئهوسا ڕویان کرده یهکترو دهستیان کرده لۆمهکردن و سهرزهنشت کردنی یهکتری و...
قَالُواْ يَٰوَيۡلَنَآ إِنَّا كُنَّا طَٰغِينَ ﰞ ﴿٣١﴾
وتیان: هاوار بۆ ئێمه، بهڕاستی ئێمه پیاو خراپ و له سنوور دهرچوو بووین (کهی ئهو ڕهزیلییه ڕاسته)!!
عَسَىٰ رَبُّنَآ أَن يُبۡدِلَنَا خَيۡرٗا مِّنۡهَآ إِنَّآ إِلَىٰ رَبِّنَا رَٰغِبُونَ ﰟ ﴿٣٢﴾
ئومێدهوارین که پهروهردگارمان لهم باخه باشترمان پێ ببهخشێت (ئێمه ئیتر تهمێ بووین، دهرس و ئامۆژگاریمان وهرگرت) ئیتر ئێمه بهڕاستی بههیوای ڕهزامهندی خوا ههوڵ دهدهین و بههیوای بهخششی ئهوین.
كَذَٰلِكَ ٱلۡعَذَابُۖ وَلَعَذَابُ ٱلۡأٓخِرَةِ أَكۡبَرُۚ لَوۡ كَانُواْ يَعۡلَمُونَ ﰠ ﴿٣٣﴾
سزای ئهم ژیانه ئاوایه و سزاو ئازاری قیامهتیش سهختتره ئهگهر خهڵکی بیانزانیایه.
إِنَّ لِلۡمُتَّقِينَ عِندَ رَبِّهِمۡ جَنَّٰتِ ٱلنَّعِيمِ ﰡ ﴿٣٤﴾
بهڕاستی بۆ خواناس و پارێزکاران باخهکانی بهههشتی پڕ له نازو نیعمهت لهلای پهروهردگاریان ئامادهیه.
أَفَنَجۡعَلُ ٱلۡمُسۡلِمِينَ كَٱلۡمُجۡرِمِينَ ﰢ ﴿٣٥﴾
ئایا ڕهوایه پاداشتی موسوڵمانان وهك تاوانبار و تاوانکاران بێت؟!
إِنَّ لَكُمۡ فِيهِ لَمَا تَخَيَّرُونَ ﰥ ﴿٣٨﴾
تا ههرچی ئێوه بتانهوێت به ئارهزووی خۆتان ههڵی بژێرن؟!
أَمۡ لَكُمۡ أَيۡمَٰنٌ عَلَيۡنَا بَٰلِغَةٌ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ إِنَّ لَكُمۡ لَمَا تَحۡكُمُونَ ﰦ ﴿٣٩﴾
یان سوێندتان لهسهرمانه که تاڕۆژی قیامهت ههر چیتان بوێت ئهوه بێت؟!
أَمۡ لَهُمۡ شُرَكَآءُ فَلۡيَأۡتُواْ بِشُرَكَآئِهِمۡ إِن كَانُواْ صَٰدِقِينَ ﰨ ﴿٤١﴾
ئایا ئهمانه شهریك و هاوبهشیان ههیه لهم بڕیارهدا، کوان؟ دهبا بیانهێنن ئهگهر ڕاست دهکهن؟
يَوۡمَ يُكۡشَفُ عَن سَاقٖ وَيُدۡعَوۡنَ إِلَى ٱلسُّجُودِ فَلَا يَسۡتَطِيعُونَ ﰩ ﴿٤٢﴾
ڕۆژێك دێت پهرده لهسهر ههموو شتێك لادهدرێت و لاق دهردهکهوێت، خوانهناسان بانگ دهکرێن بۆ سوژده بردن، بهڵام ناتوانن.
خَٰشِعَةً أَبۡصَٰرُهُمۡ تَرۡهَقُهُمۡ ذِلَّةٞۖ وَقَدۡ كَانُواْ يُدۡعَوۡنَ إِلَى ٱلسُّجُودِ وَهُمۡ سَٰلِمُونَ ﰪ ﴿٤٣﴾
ئهوانه؛ ئهو ڕۆژه چاویان شۆڕه و زهلیلی و خهجاڵهتی بهتهواوی دایان دهگرێت، چونکه کاتی خۆی بانگ دهکران بۆ نوێژکردن و سوژده بردن، له کاتێکدا لهوپهڕی تهندروستی و سهربهستیدا بوون (بهڵام گاڵتهیان پێی دههات).
فَذَرۡنِي وَمَن يُكَذِّبُ بِهَٰذَا ٱلۡحَدِيثِۖ سَنَسۡتَدۡرِجُهُم مِّنۡ حَيۡثُ لَا يَعۡلَمُونَ ﰫ ﴿٤٤﴾
وازم لێ بهێنه بۆ ئهوانهی که بڕوا بهم گوفتاره ناهێنن، ئێمه ئهوانه بۆ سهرهنجامی ناکامیان بهرهبهره کێش دهکهین، بێ ئهوهی به خۆیان بزانن و ههستی پێ بکهن.
وَأُمۡلِي لَهُمۡۚ إِنَّ كَيۡدِي مَتِينٌ ﰬ ﴿٤٥﴾
من مۆڵهتیان دهدهم، بهڵام ههرگیز له سزای ئێمه ڕزگاریان نابێت چونکه بێگومان دهسهڵاتمان تۆکمهیه.
أَمۡ تَسۡـَٔلُهُمۡ أَجۡرٗا فَهُم مِّن مَّغۡرَمٖ مُّثۡقَلُونَ ﰭ ﴿٤٦﴾
ئهی ئایا تۆ داوای کرێیان لێدهکهیت، تا قهرزار باری زۆر ببن و نهتوانن له ژێری دهرچن؟!
أَمۡ عِندَهُمُ ٱلۡغَيۡبُ فَهُمۡ يَكۡتُبُونَ ﰮ ﴿٤٧﴾
ئهی ئایا ئهوانه غهیب زانن و له نهێنیهکان ئاگادارن تا بۆ خۆیان شت یاداشت بکهن و دژایهتی ئیسلام بکهن؟
فَٱصۡبِرۡ لِحُكۡمِ رَبِّكَ وَلَا تَكُن كَصَاحِبِ ٱلۡحُوتِ إِذۡ نَادَىٰ وَهُوَ مَكۡظُومٞ ﰯ ﴿٤٨﴾
ئهی پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم تۆ خۆڕاگربه له بهرامبهر فهرمانی پهروهردگارتهوه، نهکهیت وهك هاوهڵ و خاوهنی نهههنگهکه بیت (که یونس پێغهمبهره) له کاتێکدا که دڵی پڕ بوو له خهفهت و پهژارهیهکی زۆرهوه پاڕایهوهو لاڵایهوه...
لَّوۡلَآ أَن تَدَٰرَكَهُۥ نِعۡمَةٞ مِّن رَّبِّهِۦ لَنُبِذَ بِٱلۡعَرَآءِ وَهُوَ مَذۡمُومٞ ﰰ ﴿٤٩﴾
ئهگهر ڕهحمهت و بهخشندهیی پهروهردگاری فریای نهکهوتایه ههروا لهو دهشتهدا بهبێ ناز دهمایهوه...
فَٱجۡتَبَٰهُ رَبُّهُۥ فَجَعَلَهُۥ مِنَ ٱلصَّٰلِحِينَ ﰱ ﴿٥٠﴾
بهڵام پهروهردگاری ههڵی بژاردو خستیه ڕیزی چاکانهوه (دوای نزاو پهشیمانی).
وَإِن يَكَادُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَيُزۡلِقُونَكَ بِأَبۡصَٰرِهِمۡ لَمَّا سَمِعُواْ ٱلذِّكۡرَ وَيَقُولُونَ إِنَّهُۥ لَمَجۡنُونٞ ﰲ ﴿٥١﴾
(ئهی پێغهمبهر صلی الله علیه وسلم) بهڕاستی ئهوانهی که بێ باوهڕ بوون کاتێك که گوێیان له قورئان دهبێت نزیکه به چاویان ههڵتدێرن، دهڵێن: ئهم پێغهمبهره دهستی لێ وهشێنراوه.
