ٱلۡحَآقَّةُ ﰀ ﴿١﴾
یهکێکه له ناوهکانی ڕۆژی قیامهت ئهوه دهگهیهنێت که لهو ڕۆژهدا خوای گهوره حهق و ڕاستی بهتهواوی دهچهسپێنێت.
مَا ٱلۡحَآقَّةُ ﰁ ﴿٢﴾
(ئینجا پرسیار دهکات و زیاتر گرنگی ئهو ڕۆژه دهخاته بهرچاو) چی بێ ئهو ڕۆژه؟!
وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا ٱلۡحَآقَّةُ ﰂ ﴿٣﴾
جا تۆ چووزانی ئهی پێغهمبهر صلی الله حلیه وسلم ئهی ئادهمیزاد، ئهو ڕۆژه چیهو چۆنهو چ تهنگانهیهکه؟
كَذَّبَتۡ ثَمُودُ وَعَادُۢ بِٱلۡقَارِعَةِ ﰃ ﴿٤﴾
ثمود قهومی صالح، عاد قهومی هود ئهو ڕۆژهیان به درۆزانی.
فَأَمَّا ثَمُودُ فَأُهۡلِكُواْ بِٱلطَّاغِيَةِ ﰄ ﴿٥﴾
ئینجا گهلی ثمودمان بهدهنگێکی سامناکی گهورهی تۆقێنهر لهناوبران.
وَأَمَّا عَادٞ فَأُهۡلِكُواْ بِرِيحٖ صَرۡصَرٍ عَاتِيَةٖ ﰅ ﴿٦﴾
گهلی عادیش به ڕهشهبایهکی ساردی بههێزی وێرانکهر لهناوبران.
سَخَّرَهَا عَلَيۡهِمۡ سَبۡعَ لَيَالٖ وَثَمَٰنِيَةَ أَيَّامٍ حُسُومٗاۖ فَتَرَى ٱلۡقَوۡمَ فِيهَا صَرۡعَىٰ كَأَنَّهُمۡ أَعۡجَازُ نَخۡلٍ خَاوِيَةٖ ﰆ ﴿٧﴾
حهوت شهوو ههشت ڕۆژ ههڵی کرده سهریان، بهردهوام و بههێز دهتبینی (ئهگهر لهوێ بویتایه) ئهو خهڵکه ههموو لاڵ و پاڵ لێی دهکهوتن ههروهك قهدی دارخورمای له ڕیشه ههڵکهنراو، چۆن بهئاسانی دهکهوێت و شهق دهبات.
وَجَآءَ فِرۡعَوۡنُ وَمَن قَبۡلَهُۥ وَٱلۡمُؤۡتَفِكَٰتُ بِٱلۡخَاطِئَةِ ﰈ ﴿٩﴾
فیرعهون و ئهوانهی پێش ئهویش و دانیشتوانی دێهاته ژێرهو ژوور بووهکان، به تاوان و خراپهوه هاتن.
فَعَصَوۡاْ رَسُولَ رَبِّهِمۡ فَأَخَذَهُمۡ أَخۡذَةٗ رَّابِيَةً ﰉ ﴿١٠﴾
ههر یهکێك لهوانه سهرپێچی و سهرکهشییان نواند بهرامبهر پێغهمبهری پهروهردگاریان ئهوسا گرتنی به گرتنێکی سهخت.
إِنَّا لَمَّا طَغَا ٱلۡمَآءُ حَمَلۡنَٰكُمۡ فِي ٱلۡجَارِيَةِ ﰊ ﴿١١﴾
بهڕاستی ئێمه کاتێك ئاو له سنوور دهرچوو (له کاتی تۆفانهکهی نوح دا) ئێوهمان له کهشتیدا ههڵگرت (باوو باپیرانی ئێوه).
لِنَجۡعَلَهَا لَكُمۡ تَذۡكِرَةٗ وَتَعِيَهَآ أُذُنٞ وَٰعِيَةٞ ﰋ ﴿١٢﴾
تا بیکهنه یادگاری و بێدار کهرهوه بۆ ئێوه و لهگوێی بگرێت ئهو گوێیانهی هۆشمهندن.
وَحُمِلَتِ ٱلۡأَرۡضُ وَٱلۡجِبَالُ فَدُكَّتَا دَكَّةٗ وَٰحِدَةٗ ﰍ ﴿١٤﴾
زهوی و کێوهکان ههڵگیران و یهککهڕهت دران بهیهکدا.
وَٱنشَقَّتِ ٱلسَّمَآءُ فَهِيَ يَوۡمَئِذٖ وَاهِيَةٞ ﰏ ﴿١٦﴾
ئاسمان ههمووی شهق و پهق دهبێت و لێك دهترازێت و شل و شۆڵ دهبێت.
وَٱلۡمَلَكُ عَلَىٰٓ أَرۡجَآئِهَاۚ وَيَحۡمِلُ عَرۡشَ رَبِّكَ فَوۡقَهُمۡ يَوۡمَئِذٖ ثَمَٰنِيَةٞ ﰐ ﴿١٧﴾
فریشتهکان له گۆشهو کهناری (جیهانی نوێ) دا ئاماده دهبن، تهختی پهروهردگارت ئهو ڕۆژه ههشت ههڵی دهگرێت (ههشت فریشته یان ههشت دهسته) بهسهر سهریانهوه.
يَوۡمَئِذٖ تُعۡرَضُونَ لَا تَخۡفَىٰ مِنكُمۡ خَافِيَةٞ ﰑ ﴿١٨﴾
لهو ڕۆژهدا پیشان دهدرێن، هیچ شتێك له نهێنیهکانتان شاراوه نی یه.
فَأَمَّا مَنۡ أُوتِيَ كِتَٰبَهُۥ بِيَمِينِهِۦ فَيَقُولُ هَآؤُمُ ٱقۡرَءُواْ كِتَٰبِيَهۡ ﰒ ﴿١٩﴾
جا ئهوهی نامهی کردهوهکانی درایه دهستی ڕاستی، ئهوه (به دڵخۆشیهکی بێ سنوورهوه به هاوهڵ و ناسیاوانی) دهڵێت: ها ئهوهتا نامهی کردهوهکانم بیگرن و بخوێننهوهو تهماشای بکهن.
إِنِّي ظَنَنتُ أَنِّي مُلَٰقٍ حِسَابِيَهۡ ﰓ ﴿٢٠﴾
بهڕاستی من کاتی خۆی سوور دهمزانی و دڵنیابووم که بهم لێپرسینهوه دهگهم!!
فَهُوَ فِي عِيشَةٖ رَّاضِيَةٖ ﰔ ﴿٢١﴾
جا ئهو بهختهوهره له ژیانێکی پڕ له شادی و کامهرانیدا دهژی که زۆر پێی ڕازیه...
فِي جَنَّةٍ عَالِيَةٖ ﰕ ﴿٢٢﴾
لهبهههشتی بهرزو بڵندا، (له باخچهکانی سهر لوطکهی چیاو لاپاڵی شاخهکاندا لهناو کۆشك و تهلارهکاندا).
قُطُوفُهَا دَانِيَةٞ ﰖ ﴿٢٣﴾
میوههاتی زۆر به درهختهکانیهوه شۆڕ بۆتهوهو لێکردنهوهی ئاسانهو له دهست ڕهس دایه.
كُلُواْ وَٱشۡرَبُواْ هَنِيٓـَٔۢا بِمَآ أَسۡلَفۡتُمۡ فِي ٱلۡأَيَّامِ ٱلۡخَالِيَةِ ﰗ ﴿٢٤﴾
ئینجا پێیان دهوترێت: بخۆن و بخۆنهوه نۆشتان بێت، بههۆی دهست پێشکهریتان له ڕۆژگاری ڕابردودا.
وَأَمَّا مَنۡ أُوتِيَ كِتَٰبَهُۥ بِشِمَالِهِۦ فَيَقُولُ يَٰلَيۡتَنِي لَمۡ أُوتَ كِتَٰبِيَهۡ ﰘ ﴿٢٥﴾
بهڵام ئهوهی نامهی کردهوهکانی دهدرێته دهستی چهپی، ئهوه دهڵێت: خۆزگه نامهی کردهوهکانم پێ نهدرایه.
يَٰلَيۡتَهَا كَانَتِ ٱلۡقَاضِيَةَ ﰚ ﴿٢٧﴾
خۆزگه مردنهکهم یهکجاریی بوایه (ئاوا زیندوو نهکرامایهتهوه).
مَآ أَغۡنَىٰ عَنِّي مَالِيَهۡۜ ﰛ ﴿٢٨﴾
ئهوهته، ئهو ماڵ و سامانهی که بووم، فریام نهکهوت (بهڵکو نهماو تهفرو تونا بوو).
خُذُوهُ فَغُلُّوهُ ﰝ ﴿٣٠﴾
(ئهوسا ئیتر فهرمان دهدرێت) ئادهی ئێوه بیگرن و کۆت و زنجیر له دهست و قاچ و ملی بئاڵێنن.
ثُمَّ فِي سِلۡسِلَةٖ ذَرۡعُهَا سَبۡعُونَ ذِرَاعٗا فَٱسۡلُكُوهُ ﰟ ﴿٣٢﴾
پاشان بهزنجیرێکی حهفتا گهزی بیبهسنهوه (به کۆڵهکهو ستون و پایهکانی ناو دۆزهخهوه).
إِنَّهُۥ كَانَ لَا يُؤۡمِنُ بِٱللَّهِ ٱلۡعَظِيمِ ﰠ ﴿٣٣﴾
چونکه بهڕاستی ئهمه کاتی خۆی ئیمان و باوهڕی بهخوای گهوره نهبوو (به تهمای زیندووبوونهوهو لێپرسینهوه نهبوو).
وَلَا يَحُضُّ عَلَىٰ طَعَامِ ٱلۡمِسۡكِينِ ﰡ ﴿٣٤﴾
هانی کهسی نهدهدا که خواردن و خۆراك ببهخشن به ههژارو بێ نهواکان (بهڵکو ههر خهمی خۆی بوو).
وَلَا طَعَامٌ إِلَّا مِنۡ غِسۡلِينٖ ﰣ ﴿٣٦﴾
خۆراکیشی تهنها لهکێم و زوخاوی داچۆڕاو نهبێت هیچی تر نی یه.
إِنَّهُۥ لَقَوۡلُ رَسُولٖ كَرِيمٖ ﰧ ﴿٤٠﴾
بهڕاستی ئهم قورئانه له زاری پێغهمبهرێکی بهڕێزهوه پێتان ڕادهگهیهنرێت، یاخود له ڕێگهی فرستادهیهکی بهڕێزهوه پێتان دهگات که جوبرهئیلی فریشتهیه.
وَمَا هُوَ بِقَوۡلِ شَاعِرٖۚ قَلِيلٗا مَّا تُؤۡمِنُونَ ﰨ ﴿٤١﴾
دڵنیابن که ئهم قورئانه گوفتاری شاعیر نیه، ئهوه بۆ زۆر کهمتان باوهڕ دههێنن؟!
وَلَا بِقَوۡلِ كَاهِنٖۚ قَلِيلٗا مَّا تَذَكَّرُونَ ﰩ ﴿٤٢﴾
گوفتاری فاڵچی و زێوانیش نیه، ئهوه بۆ زۆر کهمتان یاداوهری وهردهگرن؟!
تَنزِيلٞ مِّن رَّبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ﰪ ﴿٤٣﴾
بهڵکو ئهم قورئانه لهلایهن پهروهردگاری جیهانهکانهوه ڕهوانهکراوهو نێردراوهته خوارهوه.
وَلَوۡ تَقَوَّلَ عَلَيۡنَا بَعۡضَ ٱلۡأَقَاوِيلِ ﰫ ﴿٤٤﴾
خۆ ئهگهر محمد صلی الله علیه وسلم ههندێك قسهو گوفتار بهدهم ئێمهوه ههڵبهستایه.
فَمَا مِنكُم مِّنۡ أَحَدٍ عَنۡهُ حَٰجِزِينَ ﰮ ﴿٤٧﴾
ئهوسا هیچ کهسێك نی یه له ئێوه بهربهست و بهرگری بکات له ئێمه.
وَإِنَّهُۥ لَتَذۡكِرَةٞ لِّلۡمُتَّقِينَ ﰯ ﴿٤٨﴾
بهڕاستی ئهم قورئانه یاداوهری و یادخستنهوهیه بۆ پارێزکاران و خوانهناسان.
وَإِنَّا لَنَعۡلَمُ أَنَّ مِنكُم مُّكَذِّبِينَ ﰰ ﴿٤٩﴾
ئێمه بهڕاستی چاك و دهزانین که له ئێوهدا کهسانێك ههن و پهیدا دهبن ئهم قورئانه بهدرۆ دهزانن.
وَإِنَّهُۥ لَحَسۡرَةٌ عَلَى ٱلۡكَٰفِرِينَ ﰱ ﴿٥٠﴾
بێگومان قورئان له ڕۆژی دوایدا دهبێته هۆی ئاهو ناڵهو پهشیمانی بێ سنوور بۆ بێ باوهڕان.
وَإِنَّهُۥ لَحَقُّ ٱلۡيَقِينِ ﰲ ﴿٥١﴾
بهڕاستی ئهم قورئانه حهق و ڕاستهقینهیهکی دڵنیا بهخشه به ئیمانداران.